ใบความรู้

เรื่อง

เทคโนโลยีด้านจริยธรรม

 

ทุกคนมักจะพูดและเห็นสอดคล้อง ต้องกันว่าในปัจจุบันจริยธรรมของประชาชนน้อยลงส่งผลทำให้สังคมเปลี่ยนแปลงและมีผลกระทบ ต่อประเทศชาติบ้านเมืองความไม่ซื่อสัตย์สุจริต การคดโกง การพูดปดความไม่รับผิดชอบฯลฯ ปัญหาเหล่านี้ปรากฎมากขึ้นทุกขณะ ฉะนั้นจึง มีคำถามที่เราควรช่วยกันคิด เราจะแก้ปัญหาเรื่องนี้เมื่อไร ใครจะเป็นผู้แก้ปัญหาแก้ ด้วยวิธีการอย่างไร คำตอบของปัญหา เหล่านี้ก็ดู จะไม่ง่ายนัก แต่ก็พอมีหนทางอยู่บ้าง มีแนวความคิดไว้ดังนี้คือ

ประการแรก  เราจะแก้ปัญหาเรื่องนี้กันเมื่อไร? คำตอบคือจะต้องเริ่มแก้ปัญหากันให้เร็วที่สุดอาจต้องเริ่มแก้ปัญหากันในวันนี้ทีเดียว เพราะถ้ายังช้าความเสื่อม ทรามก็ยิ่งมากขึ้นทุกขณะทำให้หมักหมมและยากต่อการแก้ไขเพราะสิ่งเหล่านี้ จะกลายเป็นเรื่องปกติวิสัยไปในที่สุด เมื่อถึงเวลานั้นก็คงสายเกินไปเสียแล้ว

ประการที่สอง ใครจะเป็นผู้แก้ปัญหาคำตอบก็น่าจะเป็นว่าทุกคนในประเทศต้องช่วยกันแก้ปัญหา ช่วยกันสร้างนิสัยที่ดีให้เป็นคุณสมบัติประจำตัวของตนเอง อีกทางหนึ่งก็คือผู้ที่ทำหน้าที่เป็นครูต้องหาวิธีสอนที่เชื่อมั่นได้ว่าเมื่อสอนเด็กไปแล้ว จะช่วยเข้าไปปลูกฝังนิสัยที่ถาวให้กับเด็กจนติดเป็นนิสัยไปใช้ในวัยผู้ใหญ่ได้ วิธีสอนรูปแบบนี้คงไม่ง่ายนัก แต่ก็ท้าทายผู้เป็นครูอย่างยิ่ง ซึ่งถือว่าจะช่วยให้วิชาชีพครูก้าวไปอีกขั้นหนึ่ง นั่นคือมีการบุกเบิกการสอนจริยธรรมแบบใหม่เกิดขึ้น

ประการที่สาม จะแก้จริยธรรมเสื่อมทรามด้วยวิธีการอย่างไร? มีแนวความคิดว่า ควรใช้วิธีการเชิงวิทยาศาสตร์เพื่อให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมซึ่งใครก็สามารถทำได้และจะได้ผลเหมือนกัน ในเรื่องนี้ขออธิบายให้เข้าใจในเรื่องวิธีทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Method) เสียก่อน แนวคิดเรื่องวิธีการทาง วิทยาศาสตร์ ถ้าจะพูดกันให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ การทำสิ่งใดก็ตาม ต้องสามารถ คาดหวังผลการดำเนินการได้แน่นอน ถ้าผลไม่เป็นไปตามที่คาดหวังก็สามารถตรวจสอบได้ว่าผลไม่เป็นเช่นนั้นเนื่องมาจากสาเหตุใด เช่น การเตรียมสารชนิดหนึ่ง (Y) ถ้านำสาร A 5 กรัม ใส่ลงไปในของเหลว B 10 ลบ.ซม. จะได้สาร Y1 กรัม ดังสมการ   A + B = Y
ใครก็ตามที่ทดลองทำเช่นนี้ ตามอัตราส่วนที่กำหนดให้ก็จะได้สาร Y เสมอแต่ถ้าไม่เกิดสาร Y ก็สามารถตรวจสอบ ผลได้ว่าเนื่องจากอะไร เช่น ใช้สารผิดหรือใช้ไม่ถูกสัดส่วนเป็นต้น วิธีการนี้เรียกว่า วิธีการทางวิทยาศาตร์ จากแนวความคิดเช่นนี้ สามารถนำมาใช้ กับการสอนจริยธรรมได้เช่นกัน เพื่อให้ได้พฤติกรรมของเด็กให้เป็นไปตามที่คาดหวัง ขอยกตัวอย่างประกอบให้เห็นชัดเจน ดังนั้นวิธีสอนจริยธรรม เรื่องความรับผิดชอบการสร้างความรับผิดชอบให้เกิดเป็นนิสัยแก่เยาวชน สามารถสร้างได้ง่ายด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งในที่นี้เรียกว่า ใช้เทคโนโลยี ทางด้านจริยธรรม หรือวิธีสอนจริยธรรมด้วยเทคโนโลยี เห็นว่าถ้าได้กำหนดขั้นตอนไว้ชัดเจนก็จะช่วยให้ทุกคนทำได้ง่าย และสะดวกใน การตรวจสอบ กล่าวคือในการทำเวรความสะอาดของห้องเรียน มักจะแบ่งนักเรียนให้รับผิดชอบเป็นวันในที่นี้กำหนด ให้แต่ละวันมี 8 คน (รวม 5 วัน = 40 คน) หลังจากนั้น ก็ให้ดำเนินการตามขั้นตอนเป็นขั้น ๆ ดังนี้ (วิธีสอน)

ขั้นที่ 1 กำหนดให้เด็ก 2 คน ช่วยกันยกเก้าอี้ขึ้นวางบนโต๊ะ เพื่อสะดวกต่อการทำความสะอาด และมี  ข้อกำหนดว่าต้องยกวางให้เรียบร้อยและเสียงไม่ดังโครมคราม
ขั้นที่ 2 ให้เด็ก 2 คน ช่วยกันกวาดจากหน้าห้องไปออกประตูหลังห้อง โดยให้คนแรก กวาดก่อนจนเสร็จหลังจากนั้น ให้คนที่สองกวาดซ้ำก็จะช่วยให้พื้นห้องสะอาดมากขึ้นดีกว่าให้กวาดพร้อมๆกัน 2 คน ให้เด็ก 2 คน ช่วยกันถูพื้นห้อง โดยให้คนแรกถูก่อน เสร็จแล้วคนที่ 2 ถูซ้ำห้องจะสะอาดมากกว่า จะให้สองคนถูไปพร้อม ๆ กัน

ขั้นที่ 3 ให้เด็กที่เหลืออีก 2 คนสุดท้าย เดินตรวจดูว่าห้องสะอาดหรือไม่ มีผงหรือพื้นยังเปื้อน อยู่หรือเปล่า เพื่อตรวจ ดูว่าเวรในวันนี้ทำความสะอาดดีหรือไม่ พร้อมกับขึ้นป้ายหน้าห้องเรียนว่า วันนี้เวรทำความสะอาดทำได้……..(สะอาดหรือสกปรก) เพื่อประกาศให้สมาชิกในห้องได้รับทราบเป็นจิตวิทยาที่ว่าทุกคนอยากทำความดีให้สมาชิกได้รับทราบถ้ายังทำได้ไม่ดีก็จะให้ปรับตัวเองให้ดีเป็นที่ยอมรับของสังคมในชั้นเรียนใครก็ตามถ้าได้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่กล่าวนี้ ก็เป็นการสอนเรื่องความรับผิดชอบให้กับเด็ก เพราะ ถ้าห้องเรียนสะอาดทุกวัน ก็ย่อมสะท้อนให้เห็นว่าเด็กเกิดความรับผิดชอบติดเป็นนิสัย เป็นทักษะที่หล่อหลอมเข้าไปในจิตใจเพื่อ ให้เกิดพฤติกรรมที่ฝังแน่น สามารถนำติดตัวไปใช้เมื่อเป็นผู้ใหญ่ในอนาคต ในกรณีตัวอย่างนี้ ถ้าเกิดห้องเรียนมีผงหรือเศษกระดาษยังรกอยู่ ก็สามารถตรวจเช็ค          ข้อบกพร่องได้ว่าเกิดขึ้นที่ขั้นใด ในที่นี้ก็คงเป็นขั้นที่ 2 ยังกวาดไม่เรียบร้อยก็ให้กวาดใหม่หรือถ้าพื้นยังมีรอยเปื้อนอยู่ ก็ตรวจเช็คได้ว่าบกพร่องที่ขั้นที่ 3 คือถูพื้นไม่สะอาดก็ถูซ้ำใหม่ เป็นต้น

จะเห็นได้ว่าการสอนที่เป็นรูปธรรมมีขั้นตอนที่ชัดเจน การทำเช่นนี้ถือว่าเป็นเชิงวิทยาศาสตร์ เราเรียกการสอนแบบนี้ว่าเทคโนโลยีทางจริยธรรม (Moral Technology)  มีความมั่นใจว่า ถ้าเราช่วยกันใช้วิธีการแบบเทคโนโลยีทางจริยธรรม สอนเนื้อหาทางจริยธรรม ก็สามารถปลูกฝังนิสัย ที่แข็งแรง ให้กับเด็กได้ ส่งผลต่อความเป็นผู้ใหญ่ในวันข้างหน้า และสังคมของเราจะได้น่าอยู่และมีผู้นำที่มีจริยธรรมสูงตามไปด้วย

กล่องข้อความ: www.sa.ac.th
เว็บไซต์โรงเรียนสตรีอ่างทอง
มีสิ่งดี ดี ที่สร้างสรรค์
แหล่งเรียนรู้มากมาย
มีหลายสิ่งให้เลือกสรร
แวะเยี่ยมเยียนได้ทุกเวลานะครับ