ทักษะกระบวนการขั้นพื้นฐาน
  
  หน้าแรก                
    ทักษะการสังเกต
     ทักษะการจำแนกประเภท 
     ทักษะการวัด
     ทักษะการหาความสัมพันธ์เกี่ยวกับสเปส
     ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล
     ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล
     ทักษะการพยากรณ์
     ทักษะการคำนวณ

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นผสม

    ทักษะการกำหนดและควบคุมตัวแปร
    ทักษะการตั้งสมมติฐาน
    ทักษะการกำหนดนิยามเชิงปฏิบัติการ
    ทักษะการทดลอง
    ทักษะการแปลความหมายข้อมูลและการลงข้อสรุป

 

 

 



ทักษะการสังเกต   

        เป็นความชำนาญในการใช้ประสาทสัมผัสได้แก่ตาหูจมูกลิ้นผิวกายอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างเพื่อ หารายละเอียดเกี่ยวกับวัตถุนั้น ๆ

        การสังเกตเป็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งในการพัฒนาทักษะ
กระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานทักษะอื่น ๆ เช่น ทักษะการจำแนกประเภททักษะการพยากรณ์ ทักษะการลงความคิดเห็น เป็นต้น การสังเกตทำให้เกิดความอยากรู้อยากเห็น ทำให้เกิดปัญหา อันจะนำไปสู่ขั้นตอนในการสืบเสาะเพื่อหาความรู้และได้มาซึ่งความรู้มากขึ้น

รูปที่ 1 .1 ประสาทสัมผัสที่ใช้ในการสังเกต

ประเภทของข้อมูลที่ได้จากการสังเกต

1. ข้อมูลเชิงคุณภาพ เป็นข้อมูลที่ได้จากการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า คือตา หู จมูก ลิ้น ในการสังเกตวัตถุนั้น ๆ เช่น

           - ปากกาสีเขียว ( ตา )

           - ดอกไม้ชนิดนี้กลิ่นฉุน ( จมูก )

           - สบู่เมื่อจับแล้วลื่น ( ผิวกาย ) เป็นต้น

2. ข้อมูลเชิงปริมาณ เป็นข้อมูลที่ได้จากการสังเกตโดยอ้างอิงหน่วยการวัด เช่น

           - วัตถุชิ้นนี้หนักประมาณ 10 กรัม

           - ดินสอแท่งนี้ยาวกว่าดินสอแท่งนั้น

           - คาดคะเนด้วยกายสัมผัสว่า น้ำในแก้วนี้มีอุณหภูมิ ประมาณ 40 O C

3. ข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง            เป็นข้อมูลที่ได้จากผลการเปลี่ยนแปลงของวัตถุเมื่อกระทำด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การให้ความร้อน การบีบ การนำไปแช่น้ำ เป็นต้น เช่น เมื่อนำเทียนไขไปให้ความร้อน เทียนไขจะละลาย

ข้อควรปฏิบัติในการสังเกต
           1. ควรใช้ประสาทสัมผัสให้มากที่สุดขณะสังเกต
           2. การใช้ลิ้นหรือกายสัมผัสต้องระมัดระวังว่าวัตถุนั้นไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย
           3. ไม่ใช้ตาสังเกตวัตถุที่มีความเข้มแสงมากๆเช่นมองไปที่ดวงอาทิตย์หรือหลอดไฟที่มีแสงสว่างจ้า
           มาก ๆ
           4. เสียงที่ดังมาก ๆ อาจมีอันตรายต่อแก้วหู เช่น เสียงระเบิด เสียงพลุ ต้องรีบอุดหูไว้
           5. การดมกลิ่นบางชนิดอาจทำให้ระคายเคืองต่อร่างกาย เช่น กลิ่นของกรดบางชนิด กลิ่นพริกคั่ว            ไม่ควรสูดดมโดยตรงแต่ถ้าต้องสังเกต ควรใช้มือโบกพัดให้กลิ่นเข้าจมูก